Phil Jackson: „11 Pierścieni”

Opublikowane przez , 3 września 2014 w Artykuły, Inne, 0 komentarzy

Już za kilka dni w księgarniach na terenie Polski, będzie można zakupić ostatnią książkę Phila Jacksona, napisaną we współpracy z Highem Delehantym – „11 Pierścieni”. Zen Master, znany m.in. z wydania „Sacred Hoops”, „The Last Season”, czy „More than a Game”, tym razem postanowił w głównej mierze podsumować wszystkie jedenaście mistrzowskich tytułów, które zdobył za czasów trenerskiej kariery (sześć z Chicago Bulls oraz pięć z Los Angeles Lakers). Nie przypadkowo więc nazywany jest on przez wielu jednym z najwybitniejszych szkoleniowców w historii NBA. Za sprawą stosowanej przez niego filozofii Zen, dzięki której stał się autorytetem m.in. dla Michaela Jordana, Kobe’ego Bryanta i Dennisa Rodmana, otrzymał on przydomek „Zen Master”, który nie tylko podkreślał sposób prowadzenia przez niego drużyny ale także wyrażał jego codzienne spojrzenie na świat.

W swojej najnowszej książce liczącej ponad 350 stron, Phil zabiera czytelników do przeszłości i przybliża najważniejsze fakty z każdego mistrzowskiego roku. W ciągu tych wszystkich lat spędzonych na trenerskim stołku, zmagał się on z wieloma typowymi dla szkoleniowców problemami. Wiązały się one głównie z motywowaniem swoich podopiecznych do lepszej gry, rozwiązywaniem konfliktów oraz budowaniem silnych relacji między zawodnikami. W osiągnięciu tego pomagała mu wspomniana wcześniej filozofia Zen, którą studiował przez wiele lat po tym, jak poznał sekrety psychologii humanistycznej oraz filozofii Indian. To właśnie dzięki niej był w stanie zaintrygować gwiazdy koszykarskiego parkietu i przekonać ich, że „w słowie drużyna, nie ma i (indywidualności)”. Choć może wydawać się, że to Phil jest główną postacią w książce, tak jednak nie jest. To jego podopieczni, których trenował, stanowią podstawę „11 Pierścieni” i to na nich skupia on swoją uwagę. W ten sposób Jackson chciał w humorystyczny sposób podkreślić to, że nikt nie ogląda koszykówki dla facetów w garniturach (czyt. sztabu szkoleniowego), a raczej dla zawodników biegających w sportowych koszulkach i spodenkach. Ponadto chciał też dać wszystkim do zrozumienia, że są oni dla niego najważniejsi – łączące ich relacje, stosunek do sportu, problemy itd. i bez ich zaangażowania, zgrania, chęci do walki i oczywiście umiejętności, nic nie byłoby możliwe.

W książce znajdziemy więc wypowiedzi różnych zawodników Bulls i Lakers, którzy zostali przepytani specjalnie na potrzeby „11 Pierścieni”, a także możemy poznać opinię samego Zen Mastera na ich temat. Phil chwali m.in. Scottiego Pippena, który według niego był idealnym skrzydłowym w lidze (tzw. point forward), opowiada o zmianie w swoim zachowaniu ze względu na Dennisa Rodmana (Jackson przestał kłócić się z sędziami, gdyż widział jak bardzo pobudzało to Robaka do zbyt agresywnej gry), a także wspomina grę Johna Paxsona, Steve’a Kerra, Dereka Fishera, Rona Artesta, czy Shaquille’a O’Neala. Jeżeli chodzi o byłego centra Jeziorowców, to Phil zdradza w książce kulisy pewnego spotkania, które odbył z nim w swoim pierwszym sezonie pracy, gdyż nie podobał mu się sposób, w jaki Diesel krytykował Kobe’ego Bryanta:

Powiedziałem Shaqowi, że musi znaleźć swój własny sposób aby zainspirować Lakers. Musiał wyrazić swoją pewność siebie i naturalną radość z gry w taki sposób, aby jego koledzy, a w szczególności Kobe, czuli, że jeżeli połączą ze sobą siły, to nic nie będzie niemożliwe. Najważniejszym zadaniem lidera, jak mu wyjaśniłem, było budowanie swoich zawodników, motywowanie ich, a nie burzenie (ich osobowości).

Skoro już wspomniałem o Kobe Bryancie, to nie da się ukryć, że jest on jedną z najbarwniejszych postaci w książce. W końcu Phil miał z nim różne stosunki w czasie trwania kariery obu Panów, co szczególnie podkreślił w „11 Pierścieniach”. Jackson przy jego osobie nawiązuje m.in. do konfliktu z Shaqiem, gwałtu w Kolorado (w co trudno było mu uwierzyć), czy też roku 2004, kiedy to Bryant nie wiedział czy pozostanie Jeziorowcem. W książce bardzo dobrze ukazał on przemianę Black Mamby z egoistycznego nastolatka, w dojrzałego lidera na parkiecie, który zdobył pięć mistrzowskich tytułów. Tak Phil wypowiedział się o swojej gwieździe po zdobyciu trofeum Larry’ego O’Briena w 2009 roku:

Najbardziej zadowalające ze wszystkiego, było oglądanie przemiany Kobe’ego z egoistycznego i wymagającego zawodnika w prawdziwego lidera, za którym chcieli iść jego koledzy z drużyny. Aby dostać się do tego momentu, Kobe musiał nauczyć się coś oddać, aby następnie otrzymać coś w zamian.

Kobe Bryant i Phil Jackson razem po zdobyciu mistrzostwa

Inną gwiazdą, której Jackson poświęcił sporo uwagi jest oczywiście Michael Jordan. Wielu zawsze zastanawiał fakt, jak to możliwe, że Phil miał taki ogromny wpływ na grę Jordana, który mimo bycia prawdopodobnie najlepszym zawodnikiem w tamtej erze (i być może nawet w historii NBA), cenił sobie uwagi swojego szkoleniowca i był gotowy do poświęceń. Choć Zen Master już wielokrotnie wspominał nieco o swoich stosunkach z His Airness, tak w książce postanowił odkryć kolejną tajemnicę ich wspólnego sukcesu:

Nie dyktowałem mu warunków, nie mówiłem czego oczekuję od niego; po prostu zmusiłem go do zastanowienia się nad problemem w inny sposób, zazwyczaj zadając mu pytania dotyczące wpływu jaki „coś” może mieć na drużynę, czy też konkretnej strategii. „Jak myślisz, jak Scottie (Pippen) albo Horace (Grant) czuliby się gdybyś to zrobił?” Powiedziałbym, że traktowałem go jak partnera, przez co powoli zaczął zmieniać swój sposób myślenia. Kiedy pozwoliłem mu samemu rozwiązać problem, był bardziej skłonny kupić moją wizję gry i nie powtórzyć tych samych destrukcyjnych nawyków w przyszłości.

Zachowanie Phila jest częścią wyznawanej przez niego filozofii i ma ona zastosowanie nie tylko w szatni, za zamkniętymi drzwiami ale również na parkiecie, o czym fani złota i purpury mogli się dobrze przekonać, gdy przez wiele lat trenował Lakers. Jackson często pozwalał swoim zawodnikom samym dojść do tego, co robią źle, niż prosić o timeout po każdej nieudanej serii akcji w ataku, czy też w obronie. Jest to jedna z rzeczy, która odróżniała go właściwie od każdego szkoleniowca w NBA. Podobnie zresztą było z rozdawaniem książek swoim zawodnikom. Jak sam pisze o tym w „11 Pierścieniach”, chciał w ten sposób im pokazać, że dba o nich i pamięta.

W książce nie zabrakło również ciekawostek związanych z początkami Jacksona w NBA jako zawodnika. Zen Master w „11 Pierścieniach” zdecydował się cofnąć do lat 70 – tych i przypomnieć czytelnikom o dwóch mistrzowskich tytułach zdobytych z New York Knicks. The Mop (bo taki nosił wtedy przydomek) nie skupia się jednak na samej drużynie, a zamiast tego, zdradza wszystkim tajniki sukcesu swojego trenera, opowiada o swoich doświadczeniach i sposobach studiowania gry, czy też roli, jaką odgrywała chemia w zespole w odniesieniu sukcesu.

Phil Jackson za czasów gry dla New York Knicks

Oprócz tego Jackson przedstawia także kulisy rozmowy z władzami Lakers, kiedy Ci zwolnili Mike’a Browna w 2012 roku i następnie zatrudnili Mike’a D’Antoniego, nie czekając na jego decyzję odnośnie prowadzenia ekipy z Miasta Aniołów. Ważny punkt jego publikacji stanowią również fragmenty mówiące o jego stosunkach z Dr Jerrym Bussem i jego córką – Jeanie. Phil postanowił poruszyć kwestię ostatnich dni zmarłego właściciela Lakers, jego wpływie na wszystkich ludzi, którzy się nim interesowali i na całą organizację, a także zdradzić czytelnikom nieco szczegółów z dnia, w którym oświadczył się Jeanie. Odniósł się także do lata, w którym Jimmy i Mitch próbowali zatrzymać Dwighta Howarda w Los Angeles, w czym sam brał udział.

„11 Pierścieni” jest więc książką, która przede wszystkim ukazuje od środka prowadzone przez Phila Jacksona drużyny oraz przedstawia wpływ filozofii Zen na odniesiony przez niego sukces. Co prawda w swoich zespołach miał on zawsze dwóch wybitnych zawodników (Michael Jordan i Scottie Pippen, Kobe Bryant i Shaquille O’Neal, czy Kobe Bryant i Pau Gasol) ale sukces nie byłby możliwy bez pokory, wzajemnego zaufania, odpowiedniego przygotowania i wielu lekcji, których udzielił on swoim podopiecznym. Książka odkrywa przed czytelnikiem wiele ciekawostek o graczach i ich motywacji do wygrywania oraz uświadamia go, czego tak naprawdę potrzeba, aby być jak najlepszą wersją siebie samego. W inteligentny i czasami humorystyczny sposób Phil przedstawia wszystko to, co pomogło mu stać się najbardziej utytułowanym trenerem w historii NBA. Na dodatek Zen Master często porównuje w książce niektóre sytuacje do różnych filmów, powieści i książek – m.in. „Oblomova” autorstwa Ivana Goncharova z 1859 roku, co tylko dodaje smaczku całej pozycji oraz pozwala lepiej poznać i zrozumieć osobowość Jacksona oraz jego spojrzenie na świat. Na koniec chciałbym zamieścić jeszcze jeden cytat z książki, dotyczący ciągłego wygrywania:

Kluczem do utrzymania sukcesu jest dorastanie jako drużyna. Wygrywanie polega na poznawaniu nieznanego i tworzeniu czegoś nowego. Pamiętacie tę scenę z pierwszego filmu Indiany Jones, kiedy ktoś pyta Indy, jaki będzie jego następny krok, a on odpowiada: „Nie wiem. Zastanowię się nad tym po drodze”. Tak właśnie widzę przywództwo. Jest to akt kontrolowanej improwizacji, jest to jak ćwiczenie palców w wykonaniu Theloniousa Monka (pianisty), polegający na przechodzeniu od jednego momentu do następnego.

P.S. Książkę możecie zakupić na stronie księgarni La Botiga (link). Wpisując hasło „LAKERSLAND” w koszyku podczas zamawiania, otrzymacie 25% rabatu.

Skomentuj